نگاهي كوتاه به شهرستان سلماس

قدمت سلماس به زمان مادها مي رسد و در زمان هخامنشيان « زاروند » نام داشته است. سلماس يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي مرکزي استان واقع شده است. اساس اقتصاد اين شهرستان بر کشاورزي و دام داري استوار است. درياچه اروميه، گردنه قوشچي و چشمه هاي آب گرم از جاذبه هاي طبيعي شهرستان سلماس به شمار مي روند. اماکن و بناهاي تاريخي از جمله كليساي سنت جرج، قلعه گؤور چين قلعه، سد ها و دخمه هاي قديمي زيادي در اين شهرستان وجود دارند که از آثار تاريخي شهرستان سلماس بوده و گردشگران را به سوي خود جذب مي کنند.
مکان هاي ديدني و تاريخي
درياچه اروميه، گردنه قوشچي و چشمه هاي آب گرم از جاذبه هاي طبيعي شهرستان سلماس به شمار مي آيند. اماکن و بناهاي تاريخي از جمله كليساي سنت جرج، قلعه گؤور چين قلعه، سد ها و دخمه هاي قديمي زيادي نيز در اين شهرستان وجود دارند که از آثار تاريخي شهرستان سلماس به شمار مي آيند.
صنايع و معادن
صنايع شهرستان سلماس محدود به صنايع دستي و صنايع کوچک کارگاهي است. اين منطقه در مسير توسعه قرار دارد و هنوز صنعت بزرگ و قابل توجهي در آن ديده نمي شود.
کشاورزي و دام داري
شهرستان سلماس داراي اقتصاد كشاورزي و دام داري است و عمده ي محصولات آن شامل: انواع محصولات كشاورزي، ‌فرآورده هاي دامي و خشک بار است. به علت پرورش زنبور عسل، صادرات عسل اين شهرستان داراي اهميت زيادي است. محصولات کشاورزي اين منطقه را گندم و جو، چغندرقند، توتون ، نخود و لوبيا، تخم كدو، خربزه، سيب زميني، هندوانه، زردآلو، و گردو تشکيل مي دهد. كوهستاني بودن منطقه سبب وجود مراتع نسبتا خوب در منطقه شده و انواع دام و فرآورده هاي دامي از جمله روغن، كره و پنير و. . از محصولات صادراتي شهرستات سلماس به شمار مي آيند. هم چنين پرورش زنبور عسل و تهيه عسل از اشتغالات مردم است.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
با توجه به حفاري هاي به عمل آمده از تپه تبان قدمت سلماس به زمان مادها مي رسد و در زمان هخامنشيان «زاروند» نام داشته است. سلماس در دوره ي اشكانيان و ساسانيان جزو ايالت پرسرمينا بوده كه گاه به آتورپاتكان و زماني به ارمنستان وابسته بوده است. اين شهر در دوره اشكانيان يكي از ايالت هاي حايل بين ايران و روم بود و شاهان اشكاني اهميت زيادي به مطيع بودن تمام ارمنستان به ايران داده بر سر اين ايالت بارها با روميان جنگنديد. پس از شكست خسرو اشكاني، زاروند به ضميمه متصرفات ساسانيان درآمد. از اين سلسله تخت سنگي در كوه پيرچاوش بر سر راه اروميه به سلماس، به يادگار باقي مانده كه بر آن شكل دو نفر سوار بر اسب حكاكي شده است. وجود كليسا و گورستان هاي متروكه مسيحي و سكونت فعلي ارامنه در بعضي روستاهاي پيرامون اين شهر، همه گواه بر سكونت ارامنه از روزگاران کهن در اين منطقه است. در روزگار مغول وجود دژهاي استوار و نزديكي سلماس به درياچه اروميه كه خود مانعي طبيعي محسوب مي شد، مورد توجه بود. در دوره ي ايلخانان، به دستور هلاكوخان، براي نگه داري گنجينه هايي كه بر اثر غارت شهرها از جمله بغداد به دست آورده بود، عمارتي مستحكم در نزديكي سلماس ساخته شد. در اين روزگار، آذربايجان و از جمله سلماس از آباداني برخوردار بوده است.چنان كه از شواهد تاريخي و جغرافيايي بر مي آيد، اين منطقه در گذشته داراي بافتي روستايي بوده، اما به دليل مركزيت ارتباطي – تجاري، گسترش مبادلات بازرگاني، بازارهاي هفتگي و جذب خدمات به صورت شهر درآمده است. در سال 1309 شهر در اثر زلزله اي كاملا ويران شد. از اين رو مردم، شهر ديگري را با معيارهاي جديد شهرسازي در كنار بقاياي شهر ويران سلماس ساختند.
مشخصات جغرافيايي
سلماس يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي مرکزي استان واقع شده است. مرکز شهرستان سلماس در 44 درجه و 46 دقيقه درازاي خاوري و 38 درجه و 11 دقيقه پهناي شمالي و در ارتفاع 1350 متري از سطح دريا قرار گرفته است. سلماس از شمال به خوي، از جنوب به اروميه، از خاور به درياچه اروميه و از باختر به مرز ايران و تركيه منتهي مي شود. اين شهرستان در 80 كيلومتري شمال اروميه در مسير راه هاي اصلي اروميه – خوي و خوي – اروميه – تبريز قرار گرفته است. شهر سلماس در منطقه اي دشتي واقع شده و رود زوادچاي از 3 كيلومتري جنوب شهر عبور مي كند و آب و هواي آن در قسمت هاي مرزي و كوهستاني سردسير و در ساير نقاط معتدل و خشک است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه عبارت اند از:
- مسير سلماس – خوي به سوي شمال خاوري به درازاي 46 كيلومتر.
- مسير سلماس – تبريز به درازاي 168 كيلومتر.
- مسير سلماس- اروميه به سوي جنوب به درازاي 80 كيلومتر.
- مسير فرعي سلماس – تازه شهر به سوي جنوب باختري به درازاي 12 كيلومتر.

نگاهي كوتاه به شهرستان ماكو

ماکو يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي شمال خاوري اين استان واقع شده است. شهرستان ماکو داراي چشم اندازي کوهستاني است و مراتع سرسبز دامنه کوه هاي آن را فرا گرفته اند. چشمه هاي آب گرم، آبشارها، مناطق حفاظت شده و شکارگاه هاي منطقه به همراه کليساهاي قديمي مانند: قره كليسا (كليساي طاطاووس)، کاخ ها و عمارت ها از جمله كاخ باغچه جوق و عمارت كلاه فرنگي ماكو، پل ها صخره ها، گورستان ها، مقبره هاي قديمي، قلعه ها و شهرهاي باستاني چون: شهر اورارتويي بام فرهاد از جاذبه هاي طبيعي و تاريخي مهم منطقه هستند. شهرستان ماكو يک منطقه كشاورزي است و محصولات كشاورزي آن غلات، حبوبات، پنبه، كرچک و كنجد است. تره بار، سيب، انگور، گلابي، ‌گردو و بادام از ديگر محصولات شهرستان بوده و آب كشاورزي از رودها و قنات و چاه هاي عميق تامين مي شود.
مکان هاي ديدني و تاريخي
شهرستان ماکو داراي چشم اندازي کوهستاني است و مراتع سرسبز دامنه کوه هاي آن را فرا گرفته اند. چشمه هاي آب گرم، آبشارها، مناطق حفاظت شده و شکارگاه هاي منطقه به همراه کليساهاي قديمي مانند قره كليسا (كليساي طاطاووس)، کاخ ها و عمارت ها از جمله كاخ باغچه جوق و عمارت كلاه فرنگي ماكو، پل ها صخره ها، گورستان ها، مقبره هاي قديمي، قلعه ها و شهرهاي باستاني چون: شهر اورارتويي بام فرهاد از جاذبه هاي طبيعي و تاريخي مهم منطقه هستند.
صنايع و معادن
صنايع شهرستان ماکو محدود به صنايع دستي و صنايع کوچک کارگاهي است. اين منطقه در مسير توسعه قرار دارد و هنوز صنعت بزرگ و قابل توجهي در آن ديده نمي شود.
کشاورزي و دام داري
شهرستان ماكو يک منطقه كشاورزي است و محصولات كشاورزي آن غلات، حبوبات، پنبه، كرچک و كنجد است. تره بار، سيب، انگور، گلابي، ‌گردو و بادام از ديگر محصولات شهرستان بوده و آب كشاورزي از رودها و قنات و چاه هاي عميق تامين مي شود.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
ماكو به زبان ارمني به معني چراگاه است و از اين رو به آن ماكو گفته اند كه چراگاه هاي بزرگ در پيرامون اش وجود داشته است. شهر ماكو در درازي تاريخ به اسامي مختلفي ياد شده كه به شرح زير است: به روايتي اسم قديمي ماكو «شاوار شان» بود كه از كيارستان كه امروز به نام «سياوش» معروف است، اخذ شده است. هم چنين اسم ماكو را «آرتاز»، «قلعه قبان» و «روساومكي» (محل مرتفع گوسفند و آغل زمستاني) نيز مي گفتند كه احتمالا به همان دليل خوبي مراتع، از طرف ارامنه منطقه نام گذاري شده بوده است. اما برخي بر آنند كه ماكو در اصل ميان كوه بوده، بر اثر استفاده زياد «ه» حذف شده، ميان کوه کوه و سپس ماكو گفته شده است. شهر قديم ماكو که تا زمان شاه عباس دوم صفوي باقي و آباد بوده، در دامنه كوه بنا شده بود. شهر ماكو يكي از قلاع محكم سرحدات ايران و عثماني محسوب مي شد، ‌چنان كه در سنه 1045 هجري، سلطان مراد چهارم عثماني، قره مصطفي پاشا، - يكي از سرداران معروف خود - را براي خرابي قلعه نظامي اين شهر مامور كرد، که با مرگ سلطان مراد چهارم اين دستور عملي نشد. در زمان صفويه نيز قلعه نظامي ماكو براي دولت ايران و قلعه كاتور در ايالات وان براي دولت عثماني اهميت خاصي داشت.
در سال 1052 هـ . ق به فرمان شاه عباس دوم قلعه ماكو را به علت آن كه پناه گاه مفسدان شده بود ويران ساختند. شهر ماكو علاوه بر آن كه از نظر ساختار فيزيكي شهر جالب توجهي است، داراي آثار متعدد باستاني و تاريخي نيز است. اين منطقه در طول وسعت پيدا كرده زيرا در جنوب و شمال آن دو رشته كوه به نام قيه (يا ساري داش) و سبد قرار دارد و شهر را چون حصاري در بر گرفته اند. شهر در دره اي كه توسط اين دو كوه به وجود آمده قرار دارد و در وسط شهر رودخانه اي به نام «زنگمار» جاري است. كوه در قسمت خاوري رودخانه، مستقيماً فرود آمده و در قسمت باختري تا حدود 200 متر از سطح رودخانه ارتفاع مي گيرد، به طوري كه قسمتي از كوه، شهر را مانند چتري در پناه خود جاي داده و شهر به طور نيم دايره در پناه اين كوه قرار گرفته است. در ارتفاع اطراف شهر قلاع قديم ديده مي شود و در كوه قيه غار وسيعي است كه داراي آب جاري بوده و عده زيادي را مي توان در آن جاي داد ورود به آن مشكل است.
مشخصات جغرافيايي
ماکو يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي شمال خاوري اين استان واقع شده است. مرکز شهرستان ماكو در 44 درجه و 30 دقيقه درازاي خاوري و 39 درجه و 18 دقيقه پهناي شمالي و در ارتفاع 1634 متري از سطح دريا واقع شده است. شهرستان ماکو از شمال، و شمال باختر با کشور ترکيه، از خاور و شمال خاور با جمهوري نخجوان، از جنوب خاور با شهرستان جلفا در استان آذربايجان شرقي، از جنوب با شهرستان خوي، و از باختر و جنوب باختر به شهرستان چالدران محدود مي شود. اين شهرستان در 200 كيلومتري شمال شهر اروميه و در مسير جاده اصلي تبريز - بازرگان است. آب و هواي اين شهرستان معتدل و نيمه مرطوب است. ماكو در مسير راه اصلي تبريز – بازرگان است و مسيرهاي مواصلاتي مهم اين شهر عبارتند از:
- راه ماكو – تبريز به درازاي 230 كيلومتر به سوي جنوب خاوري.
- راه ماكو – بازرگان به درازاي 10 كيلومتر به سوي شمال باختري.
- راه فرعي ماكو – بورالان به سوي شمال به درازاي 60 كيلومتر.
- جاده ترانزيت تهران – بازرگان از اين شهر مي گذرد.
ماكو 270 كيلومتر با مركز استان (اروميه) و 850 كيلومتر با تهران فاصله دارد.

نگاهي كوتاه به شهرستان خوي

خوي يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي شمال اين استان واقع شده است. شهرستان خوي به واسطه شرايط خاص جغرافيايي داراي چشمه هاي آب معدني متعددي است که اين چشمه ها از جاذبه هاي طبيعي منطقه به شمار مي آيند. خوي منطقه اي كشاورزي محسوب شده و آب مورد نياز آن از رودها و چاه هاي عميق تامين مي شود. وجود مساجد قديمي، کليساها، بازار قديمي خوي، قلعه هاي قديمي، برج ها، کاروان سراها، حمام ها و اماکن قديمي حکايت از پيشينه ي غني تاريخي اين منطقه دارد. سفرنامه نويسان در تعريف اين منطقه نوشته اند "هنگامي كه به شهر خوي مي رسيم صحنه دگرگون مي شود؛ مسافر از دور نوک ساختمان ها و گنبدهاي زيباي اين شهر را در هوا معلق مي بينند. اگر ورود مسافران هم زمان با فرا رسيدن پاييز باشد عطر گل هاي وحشي و منظره ميوه ها بهترين ياد آور خرمي و زيبايي اين شهر است. ديدن روي مردماني سر خوش و شاداب و خوشدل و خوش بيان، به مسافران نويد مي دهد كه در اين جا به سرزمين متمدني گام نهاده اند". خوي سرزمين مردماني خوش رو و صبور است كه آوازه مهمان نوازي آن ها در سرتا سر منطقه شهره است.
مکان هاي ديدني و تاريخي
شهرستان خوي به واسطه شرايط خاص جغرافيايي داراي چشمه هاي آب معدني متعددي است که اين چشمه ها از جاذبه هاي طبيعي منطقه به شمار مي آيند. وجود مساجد قديمي، کليساها، بازار قديمي خوي، قلعه هاي قديمي، برج ها، کاروان سراها، حمام ها و اماکن قديمي حکايت از پيشينه غني تاريخي اين منطقه دارد.
صنايع و معادن
صنايع اين شهرستان به دو گونه ي کارخانه اي و دستي رواج دارد. صنايع دستي رونق خاصي دارد و قالي بافي و گليم بافي مهم ترين صنايع اين منطقه است. تبديل پشم به نخ، دباغي پوست و جاجيم بافي نيز از ديگر صنايع دستي خوي محسوب مي شود. عمده ترين صنايع کارخانه اين اين شهرستان را نيز؛ صنايع غذايي، نساجي، چاپ و انتشارات، چرم سازي، تهيه اشياي فلزي و چوبي‌، وسايل حمل و نقل و صنايع غير فلزي معدني تشکيل مي دهند. هم چنين بيش ترين معادن اين شهرستان؛ معادن نمک و سنگ نمک است که در کارخانه هاي اطراف تبديل مي شوند.
کشاورزي و دام داري
خوي منطقه اي كشاورزي محسوب شده و آب مورد نياز آن از رودها و چاه هاي عميق تامين مي شود. گندم، جو، چغندر قند، آفتابگردان، توتون، ‌تنباكو، گياهان علوفه اي، بنشن، ‌سيب، انگور، گلابي، انار و…. مهم ترين محصولات اين شهرستان به شمار مي آيند. دام داري نيز در کنار کشاورزي از مشاغل اصلي مردم اين ناحيه محسوب مي شود. دام داري در اين ناحيه به صورت سنتي رواج دارد.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
خوي در زبان كردي به معناي نمک است و به واسطه وجود معادن نمک؛ اين منطقه، به نام خوي معروف شده است. خوي را كه به علت استقرار در محلي پست اصطلاحا«خوي چوخوري» نيز مي نامند، در طول تاريخ ‌از اهميت نظامي و تجاري ويژه اي برخوردار بوده است. خوي امروزه يكي از مناطق مهم استان آذربايجان غربي بوده و داراي آثار تاريخي متعددي است. محل اوليه خوي «چورس» كنوني يا «دروازه ماكو» بوده كه در اثر حمله مغولان منهدم و ويران شده است. شهرستان خوي تاريخچه نسبتا طولاني دارد. اين منطقه هنگامي اهميت يافت كه جنگ معروف چالدران بين شاه اسماعيل صفوي و سلطان سليم خليفه عثماني، در منطقه سيه چشمه در گرفت. بعدها فتح علي شاه با راهنمايي ژنرال گاردان حصار محكمي اطراف آن بنا نهاد. پيش از اسلام شعبه اي از بزرگ راه معروف ابريشم كه خاور را به باختر متصل مي نمود، از خوي عبور مي كرد. در صدر اسلام نيز راهي كه سرزمين هاي عربي را به ماوراي خزر، ارس، اردبيل و مركز آذربايجان وصل مي كرد، از خوي مي گذشت.
مشخصات جغرافيايي
خوي يکي از شهرستان هاي منطقه ي آذربايجان غربي است که در ناحيه ي شمال اين استان واقع شده است. مرکز اين شهرستان در 44 درجه و 58 دقيقه درازاي خاوري و 38 درجه و 33 دقيقه پهناي شمالي در ارتفاع 1180 متري از سطح دريا واقع شده است. شهرستان خوي از شمال به شهرستان هاي ماکو و چالدران؛ از جنوب به شهرستان سلماس از خاور به مرند در استان آذربايجان شرقي و از باختر به مرز ايران و تركيه محدود مي شود. خوي در 130 كيلومتري شمال اروميه و در مسير راه اصلي مهاباد - مرز بازرگان قرار گرفته است. شهر خوي در جلگه اي قرار دارد كه رود قطور چاي مناطق جنوبي و رود الند مناطق باختري آن را آبياري مي كند. آب و هواي اين منطقه معتدل و خشک است. راه هاي دسترسي به اين منطقه عبارت اند از:
- راه اصلي به سوي خاور خوي - تبريز به درازاي140 كيلومتر.
-راه اصلي به سوي جنوب خوي - اروميه به درازاي 130 كيلومتر.
-راه فرعي به سوي شمال خاوري خوي - قره ضيا ء الدين به درازاي 48 كيلومتر.
-راه فرعي به سوي باختر خوي - مزر ايران و تركيه به درازاي 60 كيلومتر.
-راه فرعي به سوي شمال باختري خوي - سيه چشمه به درازاي 110 كيلومتر .
-راه آهن سراسري تهران – تركيه.

نگاهي كوتاه به شهرستان اروميه

اروميه و حومه ي آن از جهت منابع طبيعي و انساني يكي از غني ترين مناطق آذربايجان غربي محسوب مي شوند. شهرستان اروميه؛ مهم ترين منطقه ي آذربايجان غربي است که وجود جاذبه هاي متعدد طبيعي و تاريخي، آن را از نظر گردشگري برجسته و قابل توجه نموده است. انواع درختان کهن سال در ميان چمن زارهاي سبز و خرم و باغ ها و بوستان هاي با صفا اين شهرستان را در برگرفته اند. به عقيده بعضي از مورخين اروميه محل تولد زرتشت پيغمبر بوده است. اهالي اين منطقه به شغل هاي کشاورزي، دام داري، صنايع دستي و شغل هاي خدماتي و بازرگاني اشتغال دارند. درياچه اروميه در اين شهرستان؛ مهم ترين پديده طبيعي، اقتصادي و گردشگري به شمار مي آيد. اروميه از نظر كشاورزي، باغ داري و دام داري خودكفا بوده و جايگاه مناسبي دارد. پارک ملي، چشمه هاي متعدد منطقه، مناطق حفاظت شده، کوه هاي سر به فلک کشيده، مراتع ييلاقي و از همه مهم تر درياچه اروميه به همراه جزاير متعدد داخل آن و زيستگاه هاي پرندگان عمده ترين جاذبه هاي طبيعي شهرستان اروميه را تشکيل مي دهند. هم چنين پيشينه ي غني و تاريخ پرفراز و نشيب منطقه نيز باعث وجود اماکن و بناهاي تاريخي متعددي در اين ناحيه شده است. مساجد زيادي نيز در اين منطقه وجود دارند که برخي از آن ها مانند مسجد سردار اروميه از جمله آثار ديدني منطقه به شمار مي روند. کليساهاي متعدد موجود در اروميه نيز جزو بناهاي تاريخي و معماري با ارزش هستند. كليساي مارقويا که يكي از قديمي ترين بناهاي مذهبي است؛ منسوب به حضرت قوما يكي از دوازده حواريون مسيح (ع) است. كليساي قديمي ماريوخنه که سبک معماري آن متعلق به قرن پنجم ميلادي است، آتشكده تمر که مربوط به دوره سلاطين هخامنشي است و ده ها قلعه، پل، مدرسه، حمام، مقبره، عمارت، خانه، سنگ نبشته همراه با بازار اروميه؛ مجموعه اي ديدني به وجود آورده اند. منطقه تاريخي اروميه از قرن ها پيش مهد تمدن و مركز علم و دانش بوده و شهر اروميه يكي از مناطق معتبر علوم قديمي به شمار مي رفته و علما و فضلا و دانشمندان متبحر، اصول فقه اسلامي و حكمت و فلسفه و ادبيات را به علاقه مندان تدريس مي كردند.
مکان هاي ديدني و تاريخي
شهرستان اروميه يکي از مهم ترين مناطق آذربايجان است که وجود جاذبه هاي متعدد طبيعي و تاريخي، آن را از نظر گردشگري برجسته و قابل توجه نموده است. پارک ملي درياچه اروميه، چشمه هاي متعدد منطقه که خاصيت درماني دارند، مناطق حفاظت شده، کوه هاي سر به فلک کشيده، مراتع ييلاقي و از همه مهم تر درياچه اروميه به همراه جزاير متعدد داخل آن و زيستگاه هاي پرندگان عمده ترين جاذبه هاي طبيعي شهرستان اروميه هستند. هم چنين پيشينه ي غني و تاريخ پر فراز و نشيب منطقه نيز باعث ايجاد اماکن و بناهاي تاريخي متعددي در اين ناحيه شده است. مساجد زيادي نيز در اين منطقه وجود دارند که برخي از آن ها مانند مسجد سردار اروميه از جمله آثار ديدني منطقه به شمار مي روند. کليساهاي متعدد موجود در اروميه جزو بناهاي تاريخي با ارزش منطقه هستند. كليساي مارقويا که يكي از قديمي ترين بناهاي مذهبي است؛ منسوب به حضرت قوما يكي از دوازده حواريون مسيح است. كليساي قديمي ماريوخنه که سبک معماري آن متعلق به قرن پنجم ميلادي است، آتشكده تمر که مربوط به دوره سلاطين هخامنشي است و ده ها قلعه، پل، مدرسه، حمام، مقبره، عمارت، خانه، سنگ نبشته در کنار بازار اروميه مجموعه جالبي از جاذبه هاي تاريخي و مکان هاي ديدني به وجود آورده اند.
صنايع و معادن
شهرستان اروميه از نظر صنايع و معادن پررونق است. از آن جا که مهم ترين اشتغال در شهرستان اروميه كشاورزي است، بيش ترين صنايع آن نيز نظير كارخانه قند، تحقيقات توتون، شير پاستوريزه، تهيه آب انگور، تهيه رب گوجه فرنگي، كارخانه هاي سبزي پاک كني و سردخانه ها براي نگه داري ميوه و ساير مواد غذايي وابسته به كشاورزي است. دو گروه صنعتي كاني هاي غير فلزي و غذايي – دارويي در بين ساير صنايع بالاترين تعداد و بيش ترين ميزان اشتغال را دارند. معادن در شهرستان اروميه مشتمل بر معادن مصالح و سنگ هاي ساختماني است معادن ديگري چون نمک آبي و نمک سنگي نيز در اين شهرستان وجود دارند.
کشاورزي و دام داري
اروميه منطقه اي کشاورزي است. نزديک به هفتاد درصد از سطح زير كشت زراعت هاي سالانه متعلق به كشت گندم است و متجاوز از 32 رقم گندم مختلف در اين مناطق زير كشت قرار مي گيرد. استان آذربايجان غربي در داشتن زمين هاي زراعي؛ رتبه مهمي در کشور دارد. سهم اروميه از اين ميان به عنوان مركز استان بسيار مهم است. شهرستان اروميه به دليل داشتن آب كافي و زمين هاي حاصل خيز از مناسب ترين مناطق كشاورزي استان محسوب مي شود و شغل اصلي مردم كشاورزي است. گندم و جو، انواع ميوه و صيفي جات و به خصوص انگور از مهم ترين محصولات كشاورزي اروميه است. انگور و سيب درختي از جمله محصولات حاصل خيز است كه به مقدار زياد و بسيار مرغوب و مطلوب به دست آمده و به روسيه و آلمان نيز صادر مي شود. رشته کوه هاي زاگرس در باختر و رطوبت درياچه اروميه كه در خاور آن واقع است در وسعت مراتع اين شهرستان نقش اساسي دارد و وسعت مراتع با گسترش دام داري و دام پروري در ارتباط مستقيم است. در اروميه دام داري به دو صورت صنعتي و سنتي صورت مي گيرد. پرورش طيور و پرورش زنبور عسل نيز در اين منطقه داراي اهميت است. شيلات و پرورش آبزيان نيز در اين شهرستان از اهميت زيادي برخوردار است و افراد زيادي در اين زمينه مشغول به كار هستند.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
واژه «اروميه» مشتمل از دو كلمه «اور» و«ميه» است. زبان هاي باستاني اور به معناي شهر، جا، مكان و قلعه است، مانند اورشليم. و «ميه» يا «ميا» نيز به معناي آب است و اين شهر را به سبب وفور آب «شهر آب» ناميده اند. از سوابق اوليه ي بناي اين شهر كه فعلا به نام اروميه معروف است اطلاعات چنداني در دست نيست. هم چنين اطلاع درستي از اين كه نام باستاني اروميه چه بوده، در دست نيست. تنها مي دانيم که کرانه هاي باختري درياچه اروميه را در قديم گليزان مي ناميدند. گروهي به اشتباه آن را با شهرستان چي چست ( شيز) يكي مي دانند. برخي نام آن را مشتق از شهر ارومچي تركستان چين مي دانند. برخي نيز اروميه را از شهرهايي مي دانند كه انوشيروان بنا كرده و مي گويند پس از آن كه سپاهيان ايران به فرماندهي انوشيروان وارد شامات (سوريه) شد و شهر انطاكيه را تسخير نمود، دستور داد تا اهالي آن شهر را به ايران كوچ داده و در اين شهر اقامت دهند. سپس شهري به نام «روميه» ساخته شده و مردم انطاكيه در آن ساكن شدند و بعد كلمه روميه رفته رفته به اروميه تبديل شده است.
به عقيده بعضي ديگر از مورخين اروميه محل تولد زرتشت پيغمبر بوده و از اماكن مقدسه زرتشتيان به شمار مي رود. بر اساس نوشته هاي كتاب «اوستا» در نيمه قرن هفتم قبل از ميلاد؛ زرتشت در كنار رود «داييتا» كه از رودخانه هاي استان آذربايجان غربي است از جانب خداي بزرگ مأمور اصلاح امور مردم شده و در حاشيه باختري درياچه «چي چست» به اشاعه مذهب خود پرداخته است.
از شواهد و آثار باستاني منطقه؛ معلوم مي شود كه اروميه در زمان دولت ماد نيز آباد و مسكون بوده است. از برخي آثار عتيقه و ابنيه ي تاريخي اين منطقه و اطراف آن مانند قلعه حسنلو، گوي تپه، صورت حجاري شاه ساساني، بناي مسجد جامع و كليساي ننه مريم و بعضي آثار ديگر به درستي مشخص مي شود كه اين منطقه از گذشته هاي دور با كمي تغيير محل (گوي تپه – تويراق قلعه - چيچكلو و نيز محل فعلي ) وجود داشته است. همين طور از روي نبش قبوري كه كشف شده؛ قدمت اين ناحيه را تا چهار هزار سال پيش از ميلاد مسلم مي دانند. باختر درياچه اروميه همواره بيش از ساير نقاط ايران مورد توجه ملل ما قبل تاريخ قرار داشت، زيست گاه هاي متعددي نيز كه امروزه تپه هايي از آن ها باقي است، نشان دهنده همين امر است.
آثار مكشوفه از تپه هاي تاريخي گوي تپه و حسنلو گواه بارز اين ادعا است. «گوي تپه» با قديمي ترين تپه هاي باستاني بين النهرين، آسياي صغير و فلات ايران قابل مقايسه است. انتساب چند زرتشتي كه در هنگام تولد عيسي (ع) به بيت الحم رفته بودند و در اروميه مدفون اند؛ حاكي از آن است كه اين شهر يكي از بزرگ ترين كانون هاي مذهبي و اجتماعي گذشته هاي دور بوده و سرداران و امپراطوران روم جهت دست يابي به ‌آتشكده يا آذرخش بزرگ زرتشتيان (آذرگشسب) و پايتخت تابستاني ساسانيان ( گزنا) يا تخت سليمان، بارها از آن عبور كرده اند.
بعد از اسلام؛ نيز اروميه دومين شهر مهم آذربايجان، پس از مراغه، به شمار مي رفت. از قرن 15 ميلادي كه تركان عثماني جايگزين امپراطور روم شرقي شدند، اروميه به عنوان شهر سرحدي اهميت بسيار زيادي پيدا كرد و از برج و باروي مهمي برخوردار شد. برج سه گنبد و مسجد جامع اروميه از يادگارهاي عظمت تمدن اسلامي در منطقه به شمار مي رود. در اين دوران شهر اروميه؛ نقطه تلاقي اقوام و اديان پيرامون خود از قبيل آشوري ها، ارمني ها، يهودي ها، و بالاخره مسلمانان بود. منطقه تاريخي اروميه از قرن ها پيش مهد تمدن و مركز علم و دانش بوده و شهر اروميه يكي از مناطق معتبر علوم قديمه به شمار مي رفته، علما و فضلا و دانشمندان متبحر، اصول فقه اسلامي و حكمت و فلسفه و ادبيات را به علاقه مندان تدريس مي كردند.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان اروميه؛ مهم ترين منطقه ي استان آذربايجان غربي به شمار مي آيد که در ناحيه ي مرکز استان واقع شده است. مرکز اين شهرستان در 45 درجه و 2 دقيقه درازاي خاوري و و 37 درجه و 32 دقيقه پهناي شمالي و ارتفاع 1332 متري از سطح دريا واقع شده است. شهرستان اروميه از شمال به سلماس، از جنوب به اشنويه از خاور به درياچه اروميه و از باختر به خاک تركيه محدود مي شود. درياچه اروميه در اين شهرستان مهم ترين پديده طبيعي، اقتصادي و گردشگري به شمار مي آيد. شهر اروميه (مرکز استان ‌آذربايجان غربي) در جلگه اي به درازاي 70 كيلومتر و پهناي 30 كيلومتر در كنار درياچه لاجوردي اروميه گسترده شده است. اين جلگه از رسوبات رودهاي باراندوز، شهر چاي، روشه چاي و نازلوچاي كه همه ساله به طور منظم آن را مشروب مي سازند؛ پوشيده شده است. پيشينه ي تاريخي و استقرار اين شهر در مسير قفقاز، ارمنستان، ‌آسياي صغير و بين النهرين و نيز زمين هاي بارور و آب و هواي مساعد، اهميت بسيار ويژه اي را به آن بخشيده است. راه هاي دسترسي به اين منطقه عبارت اند از:
- مسير راه اروميه - سلماس، به درازاي 80 كيلومتر.
- مسير اروميه- مهاباد، به درازاي 137 كيلومتر.
- مسير راه تبريز – اروميه.
- شهر اروميه هم چنين داراي فرودگاه بين المللي است.

نگاهي کوتاه به شهرستان نقده

نقده يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي جنوب اين استان واقع شده است. اقتصاد اين منطقه بر کشاورزي و دام داري استوار است. نقده داراي جاذبه هاي طبيعي و مکان هاي تاريخي متعددي است که مي تواند از آن ها در راه گسترش گردشگري استفاده نمايد. در اين ميان درياچه اروميه را مي توان مهم ترين جاذبه طبيعي اين منطقه به شمار آورد. آثار باستاني حسن لو در کنار درياچه حسن لو و چندين گورستان و دژ و قلعه تاريخي از جمله مکان هاي تاريخي شهرستان نقده به شمار مي آيند که از اهميت بالايي برخوردار اند.
مکان هاي ديدني و تاريخي
شهرستان نقده داراي جاذبه هاي طبيعي و مکان هاي تاريخي متعددي است. در اين ميان درياچه اروميه را مي توان مهم ترين جاذبه طبيعي منطقه به حساب آورد. آثار باستاني حسنلو در کنار درياچه حسن لو و چندين گورستان و دژ و قلعه تاريخي از جمله مکان هاي تاريخي شهرستان نقده به شمار مي آيند.
صنايع و معادن
صنايع شهرستان نقده به صنايع کوچک کارگاهي و صنايع دستي محدود مي شود. صنايع دستي در اين منطقه داراي اهميت زيادي است. انواع قالي و قاليچه، جاجيم بافي، گليم بافي، كاموا بافي، گل دوزي، ترمه بافي، بافتن برک (به طرز محلي)، بافتن شال كمر پشمي و باشلوق از مهم ترين صنايع دستي اين منطقه به شمار مي روند.
کشاورزي و دامداري
کشاورزي و دام داري اساس اقتصاد اين منطقه بر کشاورزي و دام داري استوار است. نقده منطقه اي است که 80 درصد جمعيت آن به كار كشاورزي و دام پروري اشتغال دارند و عمده ترين محصولات آن، نخود، گندم، جو، ‌چغندر قند، توتون، ‌شلتوک، ‌صيفي، ميوه و انواع سبزي است.
مشخصات جغرافيايي
نقده يکي از شهرستان هاي استان آذربايجان غربي است که در ناحيه ي جنوب اين استان واقع شده است. مرکز اين شهرستان در 45 درجه و 22 دقيقه درازاي خاوري و 36 درجه و 57 دقيقه پهناي شمالي و در ارتفاع 1350 متري از سطح دريا واقع شده است. مسيرهاي دسترسي به اين منطقه عبارت اند از:
- مسير اصلي نقده – اروميه به درازاي 115 كيلومتر.
-مسير فرعي نقده – جلديان به درازاي 26 كيلومتر.
-مسير نقده – پيرانشهر به درازاي 45 كيلومتر.
-مسير فرعي نقده – محمديار به درازاي 15كيلومتر.